ડી-બ્રોગ્લી ઉત્કલ્પના લખો અને ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનું સમીકરણ તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જો વિકિરણ દ્વૈત (તરંગ-કણ) સ્વભાવ ધરાવતું હોય,તો દ્રવ્યના કણો શા માટે તરંગ જેવો સ્વભાવ ન દર્શાવે?
આના આધારે,વૈજ્ઞાનિક લુઈસ વિક્ટર ડી-બ્રોગ્લીએ નીચે મુજબની ઉત્કલ્પના રજૂ કરી.
ગતિમાન દ્રવ્યના કણો યોગ્ય પરિસ્થિતિમાં તરંગ જેવા ગુણધર્મો દર્શાવવા જોઈએ.
પ્રકૃતિ સંમિત છે અને બે મૂળભૂત ભૌતિક એકમો - દ્રવ્ય અને ઉર્જા - સમાન સ્વભાવ ધરાવતા હોવા જોઈએ.
જો વિકિરણ દ્વૈત સ્વભાવ દર્શાવે છે,તો દ્રવ્ય પણ દ્વૈત સ્વભાવ ધરાવે છે.
ડી-બ્રોગ્લીએ દર્શાવ્યું કે જો કણની તરંગલંબાઈ $\lambda$ હોય અને વેગમાન $p$ હોય,તો:
$\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{mv}$
જ્યાં $m =$ કણનું દળ,$v =$ કણની ઝડપ,$h =$ પ્લાન્કનો અચળાંક.
ડી-બ્રોગ્લી સમીકરણ પરથી દ્રવ્યનો દ્વૈત સ્વભાવ સરળતાથી સમજી શકાય છે.
સમીકરણની ડાબી બાજુ તરંગલંબાઈ $\lambda$ દર્શાવે છે,જ્યારે જમણી બાજુ વેગમાન $p$ છે જે કણ સાથે સંકળાયેલ છે.
આ સમીકરણ દ્રવ્યના કણ માટેની ઉત્કલ્પના છે. તે ફોટોન માટે પણ સાચું છે:
ફોટોન માટે,$E = pc = h\nu$. કારણ કે $\nu = \frac{c}{\lambda}$,તેથી $pc = \frac{hc}{\lambda}$,જે આપણને $p = \frac{h}{\lambda}$ અથવા $\lambda = \frac{h}{p}$ આપે છે.
આમ,ફોટોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ એ વિદ્યુતચુંબકીય તરંગની તરંગલંબાઈ સાથે સંકળાયેલ છે. તેથી,વિકિરણનો ફોટોન ક્વોન્ટમ ઉર્જા અને વેગમાન ધરાવે છે.

Explore More

Similar Questions

સમાન ગતિઊર્જા ધરાવતા નીચેનામાંથી કયા કણની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ સૌથી વધુ છે?

ઈલેક્ટ્રોન માટે દ બ્રોગ્લી સમીકરણ શું દર્શાવે છે?

$V_1$ જેટલા વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ છે. જ્યારે વિદ્યુતસ્થિતિમાન બદલીને $V_2$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈમાં $50 \%$ નો વધારો થાય છે. $\left(\frac{V_1}{V_2}\right)$ નું મૂલ્ય શોધો.

એક ઇલેક્ટ્રોન (દળ $m$) અને એક ફોટોન સમાન ઉર્જા $E$ ધરાવે છે જે થોડા $eV$ ના ગાળામાં છે. ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ અને ફોટોનની તરંગલંબાઇનો ગુણોત્તર કેટલો થાય? ($c =$ શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ)

Difficult
View Solution

જો ઇલેક્ટ્રોનને પ્રવેગિત કરવા માટે વપરાતો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત બમણો કરવામાં આવે,તો ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ કેટલા ગણી બદલાશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo